"Welcome home"

Ik heb van het lange weekend geprofiteerd om eens buiten te komen. Paaszondag, helderblauwe hemel, een aangename 25 graden, en niet teveel verkeer. Geen excuses dus om eens een langere trip in het "links rijden" te ondernemen...

Mijn eerste tocht bracht mij naar "the cradle of humankind", ofte de wieg van de mensheid. In een plaatsje met de welluidende naam Sterkfontein werden in de eerste helft van de vorige eeuw de restanten gevonden van de Australopithecus Africanus. De jonge paleo-antropoloog in mij dacht onmiddellijk terug aan de foto's van de schedels met de zware wenkbrauwkassen, die ik als 14-jarige zo fascinerend vond. Ik moest dit dus zien! En ik werd niet teleurgesteld. De grotten waar de schedels werden gevonden, waren niet de meest spectaculaire die ik al gezien heb, maar het bijhorende museum was heel mooi uitgebouwd. Aan de hand van fijne grafieken en een heleboel schedels werd ik helemaal weer meegenomen in de tijd van de moderne mens over de homo habilis naar de reeds genoemde Australopithecus die hier gevonden werd. En meteen de eerste schakel tussen aap en mens was. Of zoals de gids het zo plastisch uitdrukte: "for the whites among you, welcome home!'

Na the cradle, tijd voor de eerste beesten, en dus op naar het nabijgelegen Rhino & Lion Reserve, een klein natuurparkje op zo'n uurtje rijden van Pretoria. Geen olifanten of giraffen, wel veel wildebeesten, zebra's, struisvogels, buffels en... leeuwen. Maar het park is net een beetje te klein om van echte vrijheid te kunnen spreken. De leeuwen zitten in een afgesloten gedeelte omdat ze anders de hierboven genoemde collegadieren zouden uitroeien.
Dit park liet mij ook voor het eerst kennismaken met de "uitstapcultuur" van de Zuid-Afrikaan en zijn 'braai'-passie. Op een centrale plek in het park was er namelijk een afgesloten deel waar het vol stond met gemetste barbecues. Zeker 50! En elk van die barbecues was ingenomen door een roosterende en drinkende familie. Een psychedelisch zicht: honderden Zuid Afrikanen, met auto's volgeladen met houtskool, dikke lappen steak en meters 'boerewors' en overvolle frigoboxen, midden in een natuurreservaat aan het bakken. Burgemeester Lippens van Knokke krijgt er ter plaatse een hartaanval.

Om toch niet weer de autosnelweg te moeten nemen, op de terugweg dan maar een binnenweg genomen, langs mooie dorpjes en streken met idyllische namen als Magaliesbergen, Hartebeespoort, Broederstroom, Swartspruit en Kromdraai. Dat laatste lag in een bocht...

Eindelijk thuis

Na 2 en een halve week 'kameren' ben ik eindelijk thuis. De mensen van wie ik het huis heb kunnen overnemen zijn vorige maandag vertrokken, en na een dag of 2 poetsen ben ik nu bijna geïnstalleerd. Ondertussen zijn ook mijn verschillende spullen aangekomen. Het is te zeggen, ze waren 2 weken geleden al aangekomen, tot ik ineens een e-mail kreeg van de transporteur dat ze de verkeerde bagage hadden opgestuurd. Mijn gerief stond nog steeds in Brussel, en datgene wat in Johannesburg Airport op mij stond te wachten, bleek eigenlijk naar China te moeten. Ocharme die mens, die nu waarschijnlijk nog steeds zijn bagage niet heeft.

Ik ben nu dus al een tweetal dagen bezig met 'mij te installeren'. Alles uitpakken, alles op zijn juiste plaatsje zetten, en ook één en ander gaan inkopen. Daarnet nog naar een shopping mall geweest waar Wijnegem Shopping Center (of voor de Waregemse lezers: Kuurne shopping Center of Het Pand) niks tegen zijn. 3 verdiepingen, en elk een half uur nodig om door te wandelen. Enfin, waarschijnlijk een paradijs voor de meeste vrouwen...

Straks ga ik ook nog naar een nursery (neen, geen kinderdagverblijf, maar een plantencenter) om wat kruiden te gaan kopen voor op mijn terras.

Om nog even terug te komen op de vorige blog: daarnet nog een even verbaasd staan kijken naar een uithangbord: Hoerschool! Eerst dacht ik van 'jawatte, hier verschiet ik van niks meer', maar enkele straten verder viel mijn Rand (= lokale munt), toen ik het opnieuw zag, en nu juist geschreven: hoërschool, zijnde een middelbare school. Dat van die zweefteef check ik hier even, maar ik vrees ervoor, Stefaan (zie reacties op vorige blog).

Allez, ik moet nog één koffer uitpakken. Tot de volgende...

Afrikaans

Wat weten de meeste mense van Zuid-Afrika? Dat het ver is, dat het er mooi is, Kruger Park, de Tafelberg, Nelson Mandela, Apartheid, sommigen herinneren zich ook nog Soweto of Steve Biko, de muziekliefhebber denkt met verdriet aan Johannes Kerkorrel, de cultuurgeëngageerden kennen zeker Breyten Breytenbach, en al wie de overzeese politiek volgt kent naast Botha of Frederik Willem de Klerk zeker ook de naam van Belgische anti-apartheidsactiviste Hélène Pastoors die hier in 1986 tot 10 jaar gevangenisstraf werd veroordeeld.

Maar wat iedereen zeker weet is dat hier Afrikaans gesproken wordt! Je weet wel, dat taaltje dat zo goed op het Nederlands lijkt, maar toch iets anders is. En ja hoor, het wordt hier nog veel gesproken. Alle uithangbordjes zijn nog steeds tweetalig Engels Afrikaans, in de winkels word je -zeker als blanke- steevast in het Afrikaans aangesproken. "Wil jy 'n sakkie?", "baie dankie en tot môre", "Gee my vyf stukke piesang" (5 bananen) of "Kan ik die slippie kry, asseblief?" (de rekening). Ik moet wel toegeven dat als ze heel snel praten ik het er nog moeilijk mee heb. Maar dan vraag je toch gewoon "Praat asseblief stadig"?

Naar uitspraak leunt de taal heel dicht aan bij het Hollands, maar naar woordenschat heeft het meer met het Vlaams gemeen. Het woord "verstop" betekent hier hetzelfde als in Vlaanderen (zoals de wc die verstopt zit), waar dat in Nederland alleen gebruikt wordt voor "zich verstoppen". Andere voorbeelden: betyds (bijtijds, op tijd), makeer (mankeren, ontbreken), 'n mens (ne mens, men), omtrent (ongeveer), etc...

Maar het leukste zijn natuurlijk de woorden die ze zelf hebben ontwikkeld, en waar je met een beetje nadenken wel achterkomt wat ze betekenen. Vrij bekende voorbeelden zijn het "verkleurmannetjie" (kameleon) en de "moltrein" (metro), maar ook de moderne technologie heeft zijn eigen woordenschat. Zo is een computer een "rekenaar", een website een "webwerf" en een homepage een "tuisblad".

Om af te sluiten, enkele leuke voorbeelden waar je zelf maar moet zien achter te komen: sagteware, strokiesprentkunstenaar, toebroodjie, wegneem-ete, skyfies, hysbak, vonkprop,...

En als je eens wil weten hoe het klinkt, dan kan je hier een paar liedjes in het Afrikaans beluisteren.

De eerste werkweek

Voila,

we zijn weer dinsdag en de eerste werkweek zit er op. Nu ja, werkweek... De eerste dagen was ik vooral bezig met het regelen van vanalles en nog wat. Bankrekeningen, visum, lokale identiteitskaart, mezelf overal gaan voorstellen, etc...

Maar nu dus even tijd nemen om jullie wat meer te vertellen over wat ik hier zo allemaal moet doen. De organisatie waarvoor ik werk heet UNIC. Nee, niet de plaatselijke superette (wat misschien ook wel boeiend zou zijn), maar het United Nations Information Centre. Dat is een onderdeel van Verenigde Naties dat communicatieondersteuning verleent aan de andere UN-agencies, zoals FAO, Unicef, WHO of UNFPA. Ik heb hier zelfs al een officiele* titel gekregen: Outreach Officer!

Mijn specifieke job bestaat hoofzakelijk uit 3 opdrachten. De eerste is om de website van UN in Zuid Afrika wat up to date te houden. Dus ga ik naar persconferenties (altijd met lunch wat zeer belangrijk is wil je volk op de conferentie krijgen), contacteer ik de andere agencies, etc.. Mijn eerste "schrijfsels" zijn nu al te lezen.

Maar de twee belangrijkste opdrachten hebben te maken met de Millenniumdoelstellingen (MDG's) van UN. Het is mijn taak 2 structuren op poten te zetten die deze doelstellingen concretiseren en naar de plaatselijke bevolking brengen. Een eerste project is samenwerkingsverbanden te leggen met lokale radiostations in de achtergestelde gebieden (platteland, townships,...) en samen met hen radioprogramma's produceren rond die doelstellingen.
Tweede project is om diezelfde doelstellingen te gaan promoten, met als kapstok het WK voetbal van 2010 dat hier in Zuid-Afrika doorgaat. Dat wil zeggen dat ik de organisatie en de randactiviteiten moet gaan gebruiken om, in de stroom van dat WK, ook de MDG's onder de aandacht te brengen.

Dan toch nog voetbal in mijn professioneel leven...


* sorry dat er geen twee puntjes op de "e" staan, maar op zo'n qwerty-klavier vind ik dat niet terug :-(

Het thuisfront

Tijd om bij sommige mensen een misverstand uit de wereld te helpen. Nee, we zijn niet met de hele familie in Pretoria geland. Ik ben alleen.
Gezien de initieel korte periode dat ik hier verblijf, is het praktisch onmogelijk om met zijn allen te emigreren. Onze Stan zit ondertussen in het middelbaar, en zo midden in een schooljaar van school veranderen is niet aan te raden, en mag misschien zelfs niet.

Ik heb gisteren de eerste keer naar huis gebeld! Via Skype! Wat een uitvinding. Degene die dit heeft ontworpen moet de Nobel Prijs voor sociale cohesie krijgen. Een half uurtje gebeld naar onze vaste lijn en nog geen euro kwijt. En als je correspondent ook Skype heeft, dan is het zelfs gratis. Wat was het anders toen we in de jaren '90 in Afrika woonden. Toen moesten we nog met onze fax naar het postkantoor om hem verstuurd te krijgen. Maar genoeg reclame gemaakt...

De kinderen klonken vrolijk. Stan had goed zijn best gedaan op school, en gaat volgende week in examen. Emma klonk enthousiast als altijd, en Flor is altijd zijn zelfde zelf, niet om een grapje verlegen ;-) . Het doet deugd te merken dat ze zich goed houden, want ik besef ook heel goed dat deze situatie niet echt gemakkelijk voor hen zal zijn. Zeker nu nog in het begin is het allemaal wat wennen. Spijtig dat Inge niet thuis was. Kon ik even zeggen hoe fier ik op haar ben dat ze de kids zo goed opvangt en begeleidt. Dat is een hele geruststelling, maar ik had ook niks anders verwacht. Sterke madam.

Dana Winner

Ik ben hier ondertussen aan dag 4 en stilaan begint alles in zijn plooi te vallen. Alle papierwerk geregeld, bankrekening geopend, telefoonnummer in orde, bureau gekregen, en natuurlijk de nodige briefings. Gisteren was de eerste "werkendag", maar daarover na het weekend meer. Dan zit de eerste werkweek er op.

Ondertussen de eerste cultuurclash meegemaakt. De alomtegenwoordigheid van de -hier toch- heilige maagd uit Limburg, Dana Winner! Je hoeft hier maar de TV aan te zetten of je ziet reclame voor haar nieuwe CD of voor haar optredens die binnenkort doorgaan. En zelfs in de bank werd ik er over aangesproken. Ik ging mijn rekening openen, en het eerste wat de man vroeg toen hij mijn Belgisch paspoort zag, was ik of Dana Winner kende. Help!
En toen ik vroeg wat ze zo goed vonden aan ons Dana, was het antwoord: "sy sing baaie goed" en "sy klink grappig". Blijkbaar praat ze op een hele grappige manier Afrikaans en kunnen ze dat hier wel "waardeer"

Zal ik dan toch maar een kaartje kopen voor haar concert van nu zaterdag?

Day 1

Let me tell you 'bout Pretoria!
De rode aarde, de groene natuur, de zwarte mensen. Het was als thuiskomen. Na meer dan 10 jaar werk ik weer in Afrika. Alhoewel, van werken is er nog niet veel gekomen. Ik ben pas deze middag geland in Johannesburg, en de rest van de dag krijg ik om mij te installeren en wat eerste inkopen te doen.
Maar morgen begint het dus echt. Eerst briefings en voorstelling aan de collega's en dan er voor gaan.

De vlucht was heel goed. Op heel het vliegtuig was er maar 1 plaats meer vrij, en.... gelukkig net naast mij. Ik heb dus vrij deftig kunnen slapen. Zoals je ziet heb ik hier zelfs al mijn internet voor mekaar gekregen.Vandaag was het nog een beetje zoeken naar het huisje en uiteindelijk gevonden. Ik ga straks wat foto's nemen van het huisje, het schitterende zicht op Pretoria met op de achtergrond het parlementsgebouw, etc... En er hier dan eentje bijplakken

Het zijn -allez op dit ogenblik toch- heel fijne mensen, de verhuurders. Ze hebben allebei nog voor FAO gewerkt en hebben elkaar daar ook leren kennen. Hij is Afrikaner en zij Duitse (hij is wel al op pensioen). Ze hebben 2 kindjes, eentje van 23 maanden en eentje van 9 maanden. Deze middag ben ik ook bij hen gaan lunchen.

In één van de kamers zit er sinds gisteren nog een belg, iemand die werkt voor Unicef, in hetzelfde gebouw. Hij heeft zich blijkbaar al direct een auto gekocht, dus als ik hem al straks zie zal ik al direct eens vragen om te carpoolen of om één keer in de week te kunnen gaan winkelen. Dan heb ik zeker in het begin geen auto nodig. Ik ga voorlopig met de fiets werken. Het zal wel een nijdig klimmeke zijn met de fiets in de avond, want het huis ligt op een heuvel.

De mensen waarvan ik het huisje overneem, zijn nog tot vrijdag aan zee, maar ik kan wel al de keuken gebruiken... Heel fijn om een steakske te bakken, zeker omdat het vlees hier echt heel lekker en zeker niet duur is.

Enfin, voorlopig nog niet veel nieuws maar wel veel-belovend.

Tot môre